Tags

, , , , , , ,

Bij deze wens ik familie en alle lezers een gezond, gelukkig en spannend 2013!

Ook in de 19e eeuw wenste men elkaar een gelukkig Nieuwjaar  De kranten stonden op de eerste dag van het jaar vol goede wensen van particulieren en zakenlui.

De Groninger sigarenhandel “Van Loghum Slaterus” plaatste regelmatig een nieuwjaarswens in het Nieuwsblad van het Noorden. Deze is uit 1910:

Nieuwsblad van het Noorden, 01-01-1910

Nieuwsblad van het Noorden, 01-01-1910

J.v.L. Slatérus, sigarenmagazijn. Heersestraat 8.

p.f. [= pour féliciter = om geluk te wensen]

In het jaar daarvoor, in februari 1909, had Jan Jans Slaterus het “winkelhuis Heerstraat no. 8” uit de hand gekocht van dhr. J.F. Koets.

Jan was op 13 december 1864 in Oudkerk (Friesland) geboren. Zijn vader Jan van Lochum was daar kleermaker.  Zijn vader had de familienaam van zijn moeder bij zijn geboorte als voornaam meegekregen.  In die tijd werden bij de Burgerlijke Stand voornaam en achternaam nog achter elkaar geschreven. Hierdoor was het niet altijd duidelijk waar de voornaam eindigde en de achternaam begon. Kleermaker Jan van Lochum voerde dan ook  als achternaam Van Loghem Slaterus.

Leeuwarder Courant, 19-02-1885

Leeuwarder Courant, 19-02-1885

Zijn drie volwassen geworden kinderen (Pietje Jans, Jan Jans en Anne Jans) gebruikten net als hem Van Loghem Slaterus (in diverse schrijfwijzen) als achternaam. Voor de Burgerlijke Stand bleef de familienaam echter Slaterus. Alleen zoon Anne Jans, die later doopsgezind predikant en uitgever werd, heeft de familienaam officieel gewijzigd in Van Loghum Slaterus. Verder valt op dat alle kinderen het (in die tijd in Friesland nog veel gebruikte) patroniem Jans als officiële voornaam in de geboorteakten hebben staan.

Zoon Jan Jans was bij zijn huwelijk in 1886 met Teuntje Kuperus ook kleermaker. Hij vestigde zich in Oostermeer (Friesland). Eind 19e eeuw werd het door de opkomende confectie-industrie steeds moelijker voor een kleermaker. Als bijbaantje werd Jan agent voor een verzekeringsmaatschappij.

Leeuwarder Courant, 06-06-1892

Leeuwarder Courant, 06-06-1892

In de Leeuwarder Courant van 15-02-1898 zet hij zijn zaak te koop en hij vertrekt naar de grote stad: Leeuwarden.

Uit de hand te koop een WINKELHUIS, waarin met uitnemend succes Kleermakerij en handel in Manufacturen wordt uitgeoefend, op den besten stand te Oostermeer. Te bevragen bij J. SLATERUS aldaar

Hier vestigde hij zich o.a. als slijter en tapper in de Kleine Kerkstraat. Al snel legde hij zich helemaal toe op het verzekeringswezen. De zaken gingen blijkbaar erg goed. Hij werd bevorderd tot inspecteur bij een Levensverzekerings Maatschappij uit Amsterdam en hij verhuist naar de Paul Krugerstraat in de pas aangelegde Transvaalwijk.

28 januari 1905 verhuisde het gezin naar Utrecht om dus vier jaar later op te duiken in Groningen. Hier investeerde hij in een sigarenmagazijn in de Herestraat, dé winkelstraat van Groningen, vlakbij de Grote Markt tegenover het Koude Gat. Op een oude ansichtkaart vinden we een afbeelding van zijn zaak.

Bron: Beeldbank Groningen

Bron: Beeldbank Groningen

De zaak kreeg grote bekendheid in de stad. Je kon er voor alles terecht. Jan Jans Slaterus adverteerde nooit voor sigaren of sigaretten. Dat was in die tijd blijkbaar niet nodig. Wel zien we zijn zaak vaak in krantenadvertenties als het gaat om verkoop van kaartjes voor sportwedstrijden, circus e.d. en voor loterijen. In 1924 was hij zelfs hoofdagent in de provincie Groningen voor het toen beroemde (en beruchte) Broekhuijs-sneeuwbal-systeem, een voorloper van het piramidespel.

Op 22 maart 1929 overleed Jan Jans Slaterus op 64-jarige leeftijd en een half jaar later werd de zaak verkocht.

Nieuwsblad van het Noorden, 23-03-1929

Nieuwsblad van het Noorden, 23-03-1929